AHMED ÇILDIR: yoklama

WEB TABANLI KARE KODLU DERS YOKLAMA SİSTEMİ

Ad Soyad : Ahmed ÇILDIR

GİRİŞ

Eğitim ve öğretim kurumlarında öğrenci yoklamalarının düzenli olarak kayıt altında tutulması gerekmektedir. Bilindiği üzere klasik kağıt üzerine alınan yoklama işlemleri çok sıkıcı ve bu sürede yaşanılan zaman kaybı sorun oluşturmaktadır. Aynı zamanda dersin takibine, hocanın yoklamayı kontrol edebilmesine de engel olmaktadır. Ankara üniversitesi tıp fakültesi Başhekim yardımcısı Prof. Dr. Akın Kaya´nın yapmış olduğu çalışmalarıyla ilgili mevcut olan yoklama sistemini şöyle açıklamıştır Üniversitede akademisyenlerin 100 kişiyi aşan sınıflarda yoklama almaları zahmetli. Var olan sistemde hâlâ kağıda imza atılıyor. Bu yöntem hem zaman kaybına neden oluyor hem de suistimale elverişli. Bu ilkel yöntemden öğrenci de akademisyen de yönetim de memnun değil açıklamasını yapmıştır. Ayrıca mevcut sistemin problemleri bunlarla da bitmiyor şöyle ki kağıt üzerine alınan yoklamanın daha sonra tekrar sisteme kayıt edilmesi, yoklamanın sisteme geç kayıt edilmesinden dolayı öğrencinin devamsızlığını takip edememesi, kağıt üzerine alınan yoklamanın sınıfta olmayan bir öğrencinin yerine arkadaşının imza atabilmesi ve yoklama listesinin sisteme girilmeden kaybolma ihtimali gibi birçok sıkıntısı bulunmaktadır.

Tüm bu sıkıntılar göz önüne alınarak geliştirmiş olduğumuz web tabanlı hızlı tepki (QR: Quick Response) kodlu ders yoklama sistemi sayesinde yoklama yapmak daha kolay ve daha hızlı gerçekleşebililir. Öyle ki sistem sayesinde hocaların klasik kağıt üzerine yoklama aldıktan sonra bunu sisteme kayıt sırasında kaybolan zamanı ortadan kaldırıp öğrencilerin güncel olarak devamsızlıklarını takip edebilmeleri sağlanmıştır. Üniversitelerde ve diğer eğitim kurumlarında zamandan tasarruf ve güvenli bir şekilde yoklama alma imkanını sağlanacaktır.

web tabanlı hızlı tepki kodlu ders yoklama sistem ile hocaların kağıt üzerine alınan yoklama stresinden, zaman kaybından kurtararak kolaylıkla yoklama alabilmesi, yoklamayı kontrol edebilmesi, yoklama hakkında öğrencileri bilgilendirmesi ve öğrencinin kendi devamsızlığını görebilmesi anında takip edebilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç için Asp.net web tabanlı bir sistem geliştirilmiştir. Dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta ise sistemin kurulum maliyetinin ilgi çekici bir şekilde düşük olması sistemin kolaylıkla üniversitelerde kullanma imkanı sağlayacaktır.

1.Sistem İsterleri

1.1.Fonksiyonel olan isterler

Sistemin Çalışma Şekli:

1.Hocanın sisteme giriş yaparak yoklama için hızlı tepki (QR) barkodu oluşturması.

2.Öğrencinin sisteme giriş yaparak oluşturulan QR barkodunu okutması.

Akış Şeması 1.1. Sistemin akış şeması

1.2.Fonksiyonel olmayan gereksinimler:

Daha öncede bahsettiğimiz gibi sistemin kurulum maliyetinin ilgi çekici bir şekilde düşük olması sistemin kolaylıkla üniversitelerde kullanma imkanı sağlamaktadır.

Bilgisayar gereksinimleri:

ü Dersi veren öğretim üyesinin sistemi kullanabilmesi için herhangi bir dizüstü bilgisayarı olması yeterlidir.

Bilgisayarda olması gereken özellikler
İşletim Sistemi	Tüm İşletim Sistemleri
İşlemci	Tüm İşlemci Türleri
RAM	En Az 1 GB
HDD	En Az 256 GB
Kurulu olması gereken programlar	Her hangi bir arama motoru (Google chrome, Firefox vb.)

Tablo 1.2. Bilgisayar Özellikleri

Projeksiyon gereksinimleri:

ü Derslikte projeksiyon kurulu olmalıdır.

İnternet gereksinimleri:

ü Sistemin kullanılacağı derslikte kablosuz internet ağı bulunmalıdır.

1.1.1.Sistemin Sağlayacağı Kolaylıklar.

· Akademisyenleri ders yoklamasından kurtaracak.

· Suiistimal edilmesi zor bir yoklama sistemi sunacak.

· Öğrencilerin devamsızlıklarını eş-zamanlı olarak takip etme imkanı sağlayacak.

· Yoklama esnasında kaybolan zaman ortadan kalkacak

2. LİTERATÜR ARAŞTIRMASI

Projemizin benzerini daha önceden geliştiren kişilerin çalışmaları aşağıda belirtilmiştir. Önceki geliştirilen projelerden farkı “projenin yenilikçi yönleri” Anlatılacaktır.

[1]. Gebze teknik üniversitesi Bilgisayar mühendisliği öğrencisi Yavuz ŞEN tarafından 2017 yılında geliştirilmiş olan QR kod tabanlı Mobil Yoklama Sistemi (MYS). [1]

ü Sistem ile ilgili teknik detay sunulmamıştır.

[2]. ALTERNET Yazılım tarafından 2018 yılında geliştirilen QR Mobil Yoklama sistemi.[2]

[3]. Malezya Üniversitesi 2018 yılı kullanmakta olduğu QR yoklama sistemi.

Malezya üniversitesinden görüntü

3. MATERYAL VE METOT

Projemizde kullandığımız materyaller aşağıda listelenmiştir.

3.1. Kullanılan materyaller

ü Bilgisayar.

ü Projeksiyon.

ü İnternet sağlayıcı.

3.2. Kullanılan Yazılım Dilleri.

Proje Asp.net tabanında yazılmıştır. Tasarım kısmında çoğunlukla bootstrap kullanılmıştır.

v ASP.NET:

Asp.net Microsof tarafından geliştirilen bir uygulamadır. Web sitesi yapma ve üzerinde gerekli olan tüm işlemleri gerçekleştirmeye olanak sağlayan bir teknolojidir. “ASP.Net nedir?” sorusuna cevap verebilmek için ASP’nin ne olduğunu, çalışma prensibini bilmek de fayda vardır. “Aktif sunucu sayfaları” anlamına gelen ASP, IIS ile çalıştırılmaktadır. ASP programlama diliyle oluşturulan web sitenizin herhangi bir işlemci tarafından görüntülenebilmesi aşamasında tarayıcınız HTML olarak yorumlanacaktır. ASP ile oluşturulan web sitelerinin diğer adı, dinamik web siteleridir

v BOOTSTRAP:

Ücretsiz bir CSS framework’u olan Bootstrap, açık kaynak kodlu bir tasarım aracıdır.

v HTML.

v JAVASCRİPT.

3.3. Kullanılan Yöntem

Web Tabanlı Hızlı Tepki (QR) Kodlu Ders Yoklama Sisteminin verimli ve hızlı çalışabilmesi için Visual Studio ortamında Asp.net web tabanlı olarak hazırlanmıştır. Sistem Öğrenci Girişi, İdari Personel Girişi ve Akademisyen Girişi olmak üzere 3 bölümden oluşmaktadır.

WEB TABANLI YOKLAMA SİSTEMİ ARA YÜZÜ

Şekil 3.3.1. Sistem ara yüzü

AKADEMİSYEN GİRİŞ SAYFASI.

Şekil 3.3.2 Akademisyen giriş sayfası

3.3.1. Sistemin Çalışma Aşamaları

3.3.1.1. Hocanın yoklama almak için sistem üzerinden QR BARKODU Oluşturması.

Şekil 3.3.1.1. Akademisyen Yoklama Alma İşlemi

3.3.1.2. Hocanın yoklama almak için sistem üzerinden QR BARKODU oluşturma şeması.

Akış Şeması 3.3.1.2. Akademisyen Yoklama Alma İşlemi

3.3.1.3. Öğrenci Aktivasyon İşlemi.

Öğrencinin ilk kez sisteme gireceği zaman aktivasyon (Kayıt) yapılması gerekmektedir.

Şekil 3.3.1.3. Öğrenci Aktivasyon Sayfası

Öğrenci Aktivasyon İşlemi Akış Şeması

Akış Şeması 3.3.1.3 Öğrenci Aktivasyon

3.3.1.4. Öğrencinin QR Barkodunu tarayarak imza atması.

Şekil 3.3.1.4. Öğrenci imza işlemi

3.3.1.5. Öğrenci İmza Akış Şeması

Akış Şeması 3.3.1.5. Öğrenci İmza Akış Şeması

3.3.1.6 Öğrenci Devamsızlık Durumu kontrol sayfası.

Şekil 3.3.1.6. Öğrenci Devamsızlık takip sayfası

3.3.1.7. Öğretim görevlisi imza kontrol sayfası.

Öğretim görevlisinin yoklama aldıktan sonra yoklama listesindeki öğrencilerle sınıftaki öğrenciler arasındaki farkı kontrol etmeyi sağlar.

Şekil 3.3.1.7. Öğretim görevlisi imza kontrol sayfası

3.4. Kullanılan Database

Projenin veri tabanı kısmında Microsoft SQL Veri tabanı ve Entity Framework ADO.NET alt yapısı kullanılmış olup tablo şeması (şekil 3.4.1) de verilmiştir.

Şekil 3.4.1. Veri tabanı tablo şeması

Entity Framework ADO.NET

Ado.Net, Microsoft'un veriye erişme teknolojisinin adıdır. ActiveX teknolojisi ile geliştirilmiştir. ADO.NET'e temel olan teknoloji ADO'dur. Ortak olan, veriye erişim felsefesidir. ADO.NET, .NET Framework ile geliştirilen veri işlemlerini kolaylaştırır. N katmanlı mimariler geliştirmek için hazırlanmış olup çevrimdışı sistemleri ve XML'e tam destek veren bir sistemdir. Ado.net .net platformunda geliştirilen uygulamaların veri tabanı bağlantısı için kullanılan bir sistemdir. Veri tabanına bağlanmak, veri eklemek, silmek ve güncellemek gibi işlemler için nesneler sunar. [4]

4. BULGULAR VE TARTIŞMA

Şu anki imza alma sistemi ile web Tabanlı Hızlı Tepki Kodlu Ders Yoklama Sistemi kaşılaştırması.

Klasik Yöntem ile yoklama

Önerilen Sistem ile yoklama

1. Kağıt üzerine alınan yoklamanın daha sonra tekrar sisteme kayıt edilmesi.(Zaman kaybı).

2. Yoklamanın sisteme geç kayıt edilmesinden dolayı öğrencinin devamsızlığını takip edememesi.

3. Kağıt üzerine alınan yoklamanın sınıfta olmayan bir öğrencinin yerine arkadaşının imza atabilmesi.(Güvenlik açığı).

4. Yoklama listesinin sisteme girilmesi sırasında kaybolma ihtimali.

1. Akademisyenleri ders yoklamasından kurtaracak.(Zamandan tasarruf)

2. .Öğrencilerin devamsızlıklarını takip etme imkanı sağlayacak.

3. Suiistimal edilmesi zor bir yoklama sistemi sunacak

4. Yoklama esnasında kaybolan zaman ortadan kaldıracak.

Tablo 4.1. Sistemlerin karşılaştırılması

Sistemin güvenliği

ü Öğrencinin kullanmış olduğu telefonun MAC adresi alınarak öğrencinin başka bir cihazdan oturum açması ya da onun adına imza alınması önlenmiştir.

ü Öğrencinin bağlanmış olduğu ağı kontrol ederek sadece belirlenmiş ağa bağlıyken imza atabilmesi sağlanmıştır.

ü Hocanın oluşturduğu barkoda belirli bir süre koyularak sınıf dışında olan bir öğrenciye barkodun resmi gönderilse bile barkod kısa bir süre örneğin 5SN gibi bir süre içerisinde geçersiz olacağından sınıf dışındaki öğrencinin imza atması önlenmiştir.

Sistemin donanım gereksinimleri

ü ASP.NET kullanılarak yazmış olduğumuz sistem Üniversitelerde kolaylıkla kullanabiliriz. çünkü sınıfların nerdeyse tamamında projeksiyon mevcuttur ve internet hizmeti vardır.

ü Sistem kullanıcılara ek bir maliyet getirmemektedir.

ü Öğrencilerin akıllı telefonu olması gerekmektedir akıllı telefonu olmayan öğrencilerin yoklamalarını hoca sisteme dışarıdan girebilmektedir.

5. SONUÇ VE ÖNERİLER

5.1. Sonuçlar.

Ara yüzde asp.net, html, javascript ve bootstrap veri tabanında ise Microsoft SQL ve Entity Framework ADO.NET alt yapısı kullanılarak yapmış olduğumuz sistem ile eğitim kurumlarında yoklama alma sıkıntısı ortadan kaldırıp hem öğrencilerin hem hocaların rahat ve güvenli bir şekilde yoklama işlemini gerçekleştirmeleri, öğrencilerin devamsızlıklarını takip edebilecekleri sistem tasarlanmıştır.

Sonuç olarak ortaya başarılı bir şekilde çalışan web Tabanlı Hızlı Tepki (QR) Kodlu Ders Yoklama Sistemi çıkmış bulunmaktadır.

5.2. Öneriler

İleride öğretim üyesinin de sadece cep telefonu kullanarak sistemi kullanabilmesi saglanabilir.

6. KAYNAKLAR

o Gebze teknik üniversitesi Bilgisayar mühendisliği öğrencisi Yavuz ŞEN tarafından 2017 yılında geliştirilmiş olan QR kod tabanlı Mobil Yoklama Sistemi (MYS). [1]

Ø https://www.youtube.com/watch?v=w6coMJ47i-0